Suplement diety a lek – poznaj różnice

Z roku na rok sprzedaż suplementów diety wzrasta. W 2018 roku wynosiła ok.4,3 mld złotych.  Ma na to wpływ nieograniczony dostęp do tych produktów oraz zachęcające reklamy, które można znaleźć na każdym kroku. Obecnie możemy dostać tabletki na wszystko: wspomagające odchudzanie, redukujące stres, poprawiające koncentrację czy wzmacniające organizm (te ostatnie są najchętniej stosowane). Nazwy produktu i zapewnienia producenta kuszą do zakupu, ale czy rzeczywiście ich potrzebujemy i mają one tak wielką moc?

Suplement diety jest środkiem spożywczym, stosowanym w celu uzupełnienia normalnej diety. Może stanowić skoncentrowane źródło witamin i/lub składników mineralnych lub innych substancji  (np. błonnika, kwasów tłuszczowych omega-3) wykazujących efekt odżywczy lub inny fizjologiczny. Wprowadza się je do obrotu w formie umożliwiającej dawkowanie np. w postaci tabletek, drażetek, saszetek z proszkiem itd. Suplementy diety nie są lekami więc nie leczą i nie zapobiegają chorobom, można je stosować dodatkowo, mogą wywierać korzystny, ale również negatywny wpływ na organizm.

 

Różnice między lekiem a suplementem diety

 

LEK

 

SUPLEMENT DIETY

 

DOPUSZCZENIE DO OBROTU

Lek musi zostać zarejestrowany i dopuszczony przez Urząd Rejestracji Produktów Leczniczych, Wyrobów Medycznych i Produktów Biobójczych Prawo nie wymaga rejestracji, niezbędne jest powiadomienie Głównego Inspektora Sanitarnego i przedstawienie wzoru opakowania
NADZÓR NAD JAKOŚCIĄ PRODUKTU Jakość jest kontrolowana przez Główny Inspektorat Farmaceutyczny i Narodowy Instytut Leków Nadzór powinien być prowadzony przez Państwową Powiatową Inspekcję Sanitarną (Sanepid)
WSKAZANIA Ściśle określone i zatwierdzone przez Urząd Rejestracji Obowiązuje zakaz umieszczania wskazań leczniczych do stosowania
BEZPIECZEŃSTWO Monitorowanie działań niepożądanych Brak monitorowania bezpieczeństwa stosowania

 

Lek przed wprowadzeniem do obrotu przechodzi długą drogę testów i badań: badania leku, badania przedkliniczne i badania kliniczne i zanim trafi na rynek, mija 10-25 lat., jest to etap długi, złożony i drogi. Za to suplementy diety bardzo łatwo można wprowadzić do sprzedaży, wystarczy zgłoszenie się do Głównego Inspektora Sanitarnego i przedstawienie podstawowych informacji, nie wymaga się od nich żadnych badań nad skutecznością lub bezpieczeństwem. Mimo, że one również powinny być nadzorowane, to nie mamy 100% pewności co tak naprawdę znajduje się w takiej tabletce.  Dlatego jeśli mamy możliwość wyboru tej samej substancji w postaci leku lub suplementu, wybierajmy lek. Dla przykładu podam witaminę D. Na rynku dostępnych jest mnóstwo suplementów z tą witaminą oraz 2 leki dostępne bez recepty: vigantol i vigantoletten – po co sięgniecie?:) Dodam tylko, że w lekach znajdziemy większą dawkę danego składnika, która ma za zadania wywrzeć efekt leczniczy na organizm, natomiast suplementy diety z założenia nie mogą działać leczniczo więc powinny zawierać mniejsze dawki.

 

Jak odróżnić suplement diety od leku?

Suplementy diety znakuje się, umieszczając na opakowaniu odpowiednie informacje:

  • konieczne jest określenie ”suplement diety”
  • jakie składniki odżywcze zawiera produkt i jakie są jego właściwości
  • porcję produktu zalecaną do spożycia w ciągu dnia
  • ostrzeżenie o nieprzekraczaniu zalecanej dziennej porcji
  • stwierdzenie, że suplement diety nie może być stosowany jako zamiennik zróżnicowanej diety

 

Warto mieć na uwadze, że jeśli sięgamy już po suplement diety, to wybierajmy taki ze sprawdzonych miejsc.  Zdarzają się przypadki podrabiania suplementów diety, dotyczy to głównie produktów sprzedawanych przez internet lub z niewiadomego źródła. Listę wszystkich dopuszczonych suplementów diety można znaleźć na stronie Głównego Inspektora Sanitarnego www.gis.gov.pl

Zróżnicowana, prawidłowa dieta dostarcza wszystkich niezbędnych składników odżywczych i dodatkowa suplementacja nie jest konieczna. Może prowadzić do przedawkowania i pogorszenia stanu zdrowia, ponadto nie jest to zdrowy nawyk żywieniowy – tabletka zamiast marchewki czy jabłka, może szybsze rozwiązanie, ale zdecydowanie mniej skuteczne.

Pomyślcie również o swojej wątrobie, nadmierne spożywanie suplementów diety prowadzi do toksycznego uszkodzenia wątroby. W badaniu przeprowadzonym w Stanach Zjednoczonych, pośród chorych z ostrą niewydolnością wątroby kierowanych na przeszczepienie narządu w trybie pilnym, u 35% przyczyną choroby były suplementy diety lub zioła.

O dodatkowej suplementacji należy zawsze wspomnieć podczas wizyty u lekarza/ dietetyka czy farmaceucie w aptece. Niektóre produkty mogą wchodzić ze sobą w interakcje i prowadzić do niekorzystnego efektu, czasami nawet zagrażającemu życiu.

Nie dajmy się zmanipulować reklamom i chwytliwym hasłom: suplementy na wątrobę/ na wzrok/ na sen. Jeśli coś Ci dolega, wybierz się na konsultacje do lekarza, nie idź ślepo do apteki kupić suplement diety, bo Pani w telewizji powiedziała, że pomoże.

Suplementacja niektórych składników jest bardzo istotna w konkretnych przypadkach np. kwasu foliowego przez kobiety, które planują zajść w ciąże i będące w ciąży, witamina B12 przez wegan czy witamina D przez wszystkich w okresie jesienno-zimowym. Najlepiej wybierać je w postaci leku, jeśli jednak zdecydujecie się na suplement diety, to przeczytajcie dokładnie ulotkę i stosujcie się do zaleceń producenta.

 

 

Piśmiennictwo:

– www.gis.gov.pl

-art. 3 ust. 3 pkt 39 ustawy z dnia 25 sierpnia 2006 r. o bezpieczeństwie żywności i żywienia

-Brzozowska A. i wsp.:Witaminy i składniki mineralne jako suplementy diety. Żywność, Nauka, Technologia, Jakość 2005

-Habior A.: Zioła i suplementy diety a ryzyko uszkodzenia wątroby. Gastroenterol Klin 2012, 59-68

-www.labofarm.pl

-notatki własne z uczelni

 

 

 

3 Replies to “Suplement diety a lek – poznaj różnice”

  1. Aleksandra Załęska says: Odpowiedz

    Zastanawia mnie to, że sprzedaż suplementów diety stale rośnie, zupełnie jakby ludzie myśleli, że przyjmując daną tabletkę pozbędą się swoich problemów zdrowtnych…

  2. Bardzo dobry wpis, warto potrafić to rozróżniać 😉

  3. Szczerze mówiąc ja zażywalam suplementy. I nie widziałam szczególnych oznak… Więc przestałam. Wybrałam lepsza pielęgnację i jest efekt więc… ❤️

Dodaj komentarz