Karmienie piersią – zalety

Karmienie mlekiem matki powinno stanowić podstawę żywienia wszystkich niemowląt: zdrowych, chorych, urodzonych w zaplanowanym terminie czy wcześniaków. Zaleca się wyłączne karmienie piersią minimum do 6 miesiąca życia dziecka. Nie ma ustalonej górnej granicy, dlatego możesz karmić piersią dziecko, tak długo, jak zechcesz.

Mleko kobiece nie jest jednorodnym płynem ustrojowym, lecz wydzieliną gruczołu mlecznego, którego skład może być zmienny wraz z porą dnia i podczas całego okresu trwania laktacji, może być również zależny od stanu zdrowia matki oraz czynników zewnętrznych, takich jak dieta czy środowisko. Mleko matki jest bogate w liczne składniki o właściwościach przeciwbakteryjnych, immunomodulujących oraz przeciwzapalnych m.in. cytokiny przeciwzapalne, leukocyty, czynniki wzrostu. Zawiera także niezbędne składniki odżywcze (wyjątek stanowią: witamina D i K) potrzebne dziecku w pierwszym okresie życia do prawidłowego rozwoju  i wzrostu. Skład mleka kobiecego jest najwłaściwszy pod względem jakościowym i ilościowym.

Mleku kobiecemu przypisuje się również pozytywny wpływ na układ sercowo-naczyniowy oraz utrzymanie równowagi flory bakteryjnej przewodu pokarmowego. Na szczególną uwagę zasługuje pierwsze mleko wytwarzane przez gruczoły piersiowe kobiet jeszcze w trakcie ciąży, tzw. siara, nazywana również colostrum, która swój żółtawy kolor zawdzięcza dużej ilości beta-karotenu. Bogata jest ona w białko, witaminę A, sód i chlorki. Zawiera także wysoki poziom przeciwciał IgA (do 5mg/ml), które działają ochronnie na przewód pokarmowy niemowlęcia. Noworodek otrzymuje to mleko przez pierwszych kilka dni od porodu, później skład mleka się zmienia i siara przechodzi w mleko przejściowe, a po około dwóch tygodniach od porodu zmienia się w tzw. mleko dojrzałe. Mleko kobiece zawiera białka, niezbędne do budowy tkanek organizmu, węglowodany- głównie laktozę, tłuszcze, które pokrywają ponad 50% zapotrzebowania energetycznego dziecka w pierwszych miesiącach życia i ich zawartość największa jest w mleku dojrzałym, a także witaminy i składniki mineralne.

Ze względu na bogaty skład mleka kobiecego i jego właściwości, karmienie piersią niesie wiele korzyści zarówno dla dziecka jak i matki. Najważniejsze pozytywne aspekty karmienia mlekiem matki dla niemowlęcia to rzadsze występowanie lub łagodniejszy przebieg:

– zakażeń przewodu pokarmowego,

– zakażeń dróg oddechowych,

– astmy,

– sepsy,

– zapalenia ucha środkowego,

– bakteryjnego zapalenia opon mózgowo-rdzeniowych,

– zakażeń układu moczowego,

– martwiczego zapalenia jelit

– prawdopodobnie mniejsze ryzyko wystąpienia: zespołu nagłego zgonu niemowlęcia (SIDS), cukrzycy typu 1 i 2, chłoniaka, białaczki, chłoniaka nieziarniczego, hipercholesterolemii, nadwagi, otyłości i chorób alergicznych.

Natomiast korzyści jakie niesie karmienie piersią dla matki to:

– zmniejszenie ryzyka krwawienia poporodowego,

– prawidłowe obkurczanie się macicy po porodzie,

– szybszy powrót do masy ciała z okresu przed ciążą,

– zmniejszenie ryzyka zachorowania na raka jajników i raka piersi w okresie pomenopauzalnym,

– zwiększenie remineralizacji kości

Karmienie piersią powinno się rozpocząć zaraz po urodzeniu, najlepiej w ciągu pierwszej godziny po porodzie. Bliski kontakt matki z dzieckiem ”skóra do skóry” i rozpoczęcie w tym czasie karmienia wpływa pozytywnie na układ pokarmowy noworodka, ponieważ pozwala na kolonizację w nim mikrobioty komensalnej matki oraz wpływa korzystnie na przebieg i czas trwania laktacji. Propaguje się karmienie piersią ”na żądanie” w pierwszych miesiącach życia noworodka.

Dziecko powinno jeść tyle razy ile chce, zwykle jest to od 8 do 12 razy na dobę, i jak długo zechce, czas karmienia jest indywidualny dla każdego niemowlęcia i związany między innymi z budową anatomiczną twarzy, ust i języka, umiejętnością ssania dziecka, usposobienia dziecka czy szybkości wycieku mleka z piersi. Zazwyczaj na opróżnienie jednej piersi dziecko potrzebuje około 16 minut, a obu około 30 minut. Nie ma górnej granicy długości trwania jednego karmienia, jednak uważa się, że jeśli niemowlę ssie pierś dłużej niż 40 minut powinno się zweryfikować technikę karmienia, w szczególności sposób przystawiania dziecka do piersi.

Głodne dziecko zazwyczaj otwiera buzie i wysuwa język, jest bardziej aktywne, pobudzone i wykonuje odruchy szukania, są to sygnały świadczące o tym, że należy je nakarmić. Jeśli dziecko dłuższy czas nie upomina się o jedzenie, matka powinna mobilizować je do karmienia, ponieważ należy regularnie opróżniać piersi, gdyż ich przepełnienie może prowadzić do zastoju mleka lub zapalenia sutka. W późniejszym okresie życia niemowlęcia, karmienie odbywa się w regularnych odstępach, jest to istotne podczas okresu wprowadzania pokarmów uzupełniających.

Noworodek w pierwszych dniach swojego życia traci na masie ciała, jest to fizjologiczne zjawisko, spowodowane między innymi wydaleniem smółki. Ubytek masy ciała nie powinien być większy niż 10-15% masy urodzeniowej. Przy odpowiednim karmieniu piersią w pierwszym miesiącu życia dziecka, dobowy przyrost masy ciała zazwyczaj wynosi 15-25 gram na dobę, co daje 600-800 gram przyrostu masy ciała na miesiąc.

Karmienie piersią niesie wiele korzyści dla zdrowia dziecka już od pierwszych dni życia. Jednak jak dowodzą liczne badania może mieć ono również wpływ na życie dorosłe. Okazuje się, że karmienie piersią może mieć wpływ na osobowość w późniejszych latach życia dziecka. Osoby karmione piersią w okresie niemowlęcym wykazują niższe cechy neurotyczności, lęku, wrogości, są natomiast bardziej optymistyczni, ugodowi i otwarci w porównaniu do osób, które nie były karmione piersią. Osoby z dużą neurotycznością częściej palą, są otyli, mniej aktywni fizycznie, co może przyczyniać się do zwiększania ryzyka zachorowalności między innymi na choroby układu sercowo-naczyniowego.

Istotna jest również dieta we wczesnym okresie życia, która wiąże się z długoterminowym rozwojem osobowości. Dorośli, którzy doświadczyli niedożywienia w pierwszym roku życia są bardziej neurotyczni, zamknięci w sobie i mniej sumienni niż dorośli, którzy nie byli niedożywionymi w pierwszych latach życia.

Karmienie piersią niemowląt może mieć również wpływ na poziom ich inteligencji w życiu młodzieńczym i dorosłym. Dzieci karmione mlekiem matki  rozwijają się lepiej niż dzieci karmione sztucznie i osiągają wyższy poziom IQ w życiu dorosłym, szczególnie, gdy były one karmione piersią minimum 7 miesięcy. Istnieje również zależność między długością karmienia mlekiem matki a występowaniem otyłości   u  dzieci   w wieku przedszkolnym. Dłuższy okres karmienie piersią sprzyja mniejszemu występowaniu otyłości w późniejszych latach dziecka.

Gotowe mieszanki mlekozastępcze nigdy nie dorównają mleku kobiecemu, dlatego jeśli nie występują żadne przeciwwskazania medyczne, karm piersią, to najlepszy pokarm dla Twojego dziecka!

 

Piśmiennictwo

  1. Szajewska H., Horvath A., Rybak A., Socha P.: Karmienie piersią. Stanowisko Polskiego Towarzystwa Gastroenterologii, Hepatologii i Żywienia Dzieci. Stand Med 2016, 13, 9-24
  2. Pilch W., Janiszewska J., Makuch R. et al.: Rational nutrition and its influence on health. Hygeia Public Health 2011, 46, 244-248
  3. Jeleń K., Musiał-Morsztyn D., Bogdał G., Królak-Olejnik B.: Karmienie piersią na przestrzeni dziejów. Część II – aktualne inicjatywy i rekomendacje. Piel Zdr Publ 2014, 4, 65-68
  4. Agostoni C., Braegger C., Decsi T. el al.: Breast-feeding: A Commentary by the ESPGHAN Committee on Nutrition. J Pediatr Gastroenterol Nutr 2009, 49, 112-125
  5. Kowalska D., Gruczyńska E., Bryś J.: Mleko matki – pierwsza żywność w życiu człowieka. Probl Hig Epidemiol 2015, 96, 387-398
  6. https://pediatria.mp.pl/karmienie-piersia/90879,kiedy-powstaje-pokarm-i-jak-sie-zmienia
  7. Kamelska A., Pietrzak-Fiećko R., Bryl K.: Jakość i prozdrowotne cechy żywności. Analiza składu wybranych produktów mlekozastępczych dla niemowląt pod względem zawartości cholesterolu metodą ftir-atr. Wydawnictwo Uniwersytetu Przyrodniczego, Wrocław 2010, 87-97
  8. Widler-Witoń E., Mikołajczak K., Waberska M. i wsp.: Żywienie niemowląt a aktualne rekomendacje. Now Lek 2010, 79, 356-361
  9. Szajewska H., Horvath A.: Karmienie piersią. Żywienie i leczenie żywieniowe dzieci i młodzieży. Med Prakt 2017, 32-37
  10. Bosi A., Eriksen K. et al.: Breastfeeding practices and policies in WHO European Region Member States. Public Health Nutr 2015, 753-760
  11. Johnston M., Landers S., Noble L. et al.: Breastfeeding and the use of human milk. AAP/ Am Acad Ped 2012, 827-837
  12. Weker H., Barańska M., Rowicka G. i wsp.: Żywienie niemowląt i małych dzieci, zasady postępowania w żywieniu zbiorowym. IMiD 2014
  13. Sutin A., Stephan Y., Terracciano A.: Breastfeeding and Adult Personality. Eur J Pers 2016, 30, 484-491
  14. . Pudło H., Respondek : Nutritional programming – the impact of nutrition of pregnant women on the health of their children. Journal of Education, Health and Sport 2016, 6, 589-600

Dodaj komentarz