Diety odchudzające – przegląd

Od lat dużym powodzeniem zwłaszcza u pań cieszą się diety odchudzające. Wybór jest przeogromny, od diet wysokobiałkowych do diet niskowęglowodanowych lub monoskładnikowych. Każda z nich zapewnia szybką utratę masy ciała, -15 kg mniej w miesiąc? Żaden problem. Idealny sposób aby zrzucić zbędne kilogramy np. krótko przed wyjazdem na wakacje. Co trzecia kobieta przyznaje się do tego, że była kiedyś na jednej z popularnych diet odchudzających. Postanowiłam scharakteryzować kilka takich diet.

Dieta Dukana

Dieta Dukana jest dietą wysokobiałkową przy niskim udziale węglowodanów i tłuszczów. Składa się z 4 faz:

  1. Faza ataku – trwa 5 dni, przez ten czas spożywa się praktycznie wyłącznie produkty białkowe: chude mięso i chudy nabiał (aby było jak najmniej tłuszczu), ryby, jaja oraz można w tym okresie spożywać napoje, najlepiej wodę
  2. Faza naprzemienna – trwa kilka miesięcy, oprócz produktów białkowych można co kilka dni włączyć do diety warzywa -> 5 dni stosujemy dietę białkową, kolejne 5 dni dietę białkową z warzywami i tak naprzemiennie przez kilka tygodni; zalecane warzywa to m.in.: pomidory, ogórki, papryka, kapusta
  3. Faza utrwalenia – jej długość trwania jest indywidualna, przyjmuje się 10 dni trwania za każdy stracony kilogram w 2 pierwszych fazach; wprowadza się do diety produkty węglowodanowe: ryż, pieczywo, kasze i porcje owoców
  4. Faza stabilizacji – należy przestrzegać tzw. dnia białkowego po zakończeniu kuracji odchudzającej, czyli 1 dzień w tygodniu spożywać jedynie produkty białkowe.

Białko jest składnikiem pokarmowym, które trawi się dłużej niż węglowodany lub tłuszcze i ten proces wiąże się z większym zużyciem energii, dlatego efekty takiej diety są bardzo szybko widoczne. Podczas odchudzania, układając indywidualny jadłospis również zwiększa się ilość białka w diecie, lecz nie aż tak restrykcyjnie i nie kosztem pozostałych składników odżywczych. Tak wysoka ilość białka, przy niskim spożyciu pozostałych składników szkodzi zdrowiu:

– spożycie dużych ilości białka powoduje zmiany strukturalne w kanalikach i kłębuszkach nerkowych, czyli uszkadza nerki

– zwiększone spożycie białka zwiększa wydalanie wapnia z moczem -> a utrata wapnia w tkance kostnej to  zwiększone ryzyko osteoporozy

– duże ilości białka obciążają wątrobę

– ponadto dieta wysokobiałkowa  z niską zawartością warzyw i owoców będzie prowadzić do niedoborów witamin i składników mineralnych, a niewielka ilość węglowodanów ->  zatem również błonnika może powodować problemy z wypróżnianiem. Taka dieta również prowadzi do zaburzeń miesiączkowania u kobiet oraz ogólnego osłabienia organizmu, rozdrażnienia i pogorszenia koncentracji.

 

Dieta Kopenhaska

Jest dietą niskowęglowodanową i niskokaloryczną, polegającą na przestrzeganiu ściśle określonego planu żywieniowego przez 13 dni. Podstawowymi produktami są: chude mięso, ryby, nabiał, jaja i niewielkie ilości warzyw oraz kawa. Z diety wyklucza się produkty zbożowe, czego konsekwencją jest niewielka ilość błonnika w diecie, który wpływa prawidłowo na pracę jelit, zmniejsza stężenie cholesterolu i glukozy we krwi oraz daje większe uczucie sytości po posiłku. Częste stosowanie tego typu diet (diet niskowęglowodanowych) które wiążą się z długotrwałym niedoborem błonnika będzie zwiększać ryzyko wystąpienia nowotworu jelita grubego.

W diecie Kopenhaskiej udział węglowodanów jest na poziomie 50-100g na dzień. Sam mózg do prawidłowej pracy potrzebuje 120g węglowodanów. Dlatego częstymi skutkami ubocznymi tej diety są zawroty głowy, zasłabnięcia, rozdrażnienie. Ponadto tak niska ilość węglowodanów w diecie prowadzi do szybszego rozkładu białek również tkankowych , utraty sodu i odwodnienia. Szybki spadek masy ciała jest wynikiem odwodnienia organizmu, a nie utratą tkanki tłuszczowej. Oczywiście ta dieta jest również głęboko niedoborowa pod względem witamin i składników mineralnych.

 

Dieta Haya

To dieta rozdzielna, w której nie wolno łączyć białek i węglowodanów w jednym posiłku. Produkty dzieli się na: białkowe (mięso, ryby, nabiał), węglowodanowe (pieczywo, kasze, makarony) i neutralne (oleje, warzywa, miód).  W każdym z 5 posiłków powinien znaleźć się tzw. ”spalacz tłuszczu”, którym według twórcy diety są: witamina C, żelazo, karnityna, magnez, wapń, chrom i jod. Działanie tych składników jako spalaczy tłuszczu nie jest potwierdzone naukowo.  Dieta Haya jest dietą bardzo niskokaloryczną ok.1000kcal na dzień.

Stosowanie diet 1000kcal, 1200kcal jest bardzo popularne. Diety te nie pokrywają zapotrzebowania na makroskładniki, witaminy i składniki mineralne, w dłuższej perspektywie będą prowadzić do wyniszczenia organizmu. Efekt odchudzający przy tak niskiej kaloryczności diety musi być widoczny i nie ma na to wpływu fakt czy białka, węglowodany i tłuszcze będą spożywane łącznie czy rozdzielnie w jednym posiłku.

Dietą, która opiera się również na niełączeniu w jednym posiłku białek i węglowodanów jest dieta Diamondów. Jej podstawą są warzywa i owoce, które można jeść tylko do południa.  Nie ma podstaw  naukowych potwierdzających, że spożywanie konkretnych produktów o wyznaczonej porze ułatwia zmniejszenie masy ciała.

 

Diety monoskładnikowe

Charakteryzują się spożywaniem jednego rodzaju produktu, zazwyczaj przez okres kilku-kilkanastu dni.

Przykłady takich diet:

dieta grejpfrutowa – do każdego standardowego posiłku spożywa się grejpfruta (np. śniadanie: bułka grahamka, plaster szynki, 1 grejpfrut)

–  dieta bananowa – przez cały dzień spożywa się tylko banany

dieta mleczna – spożywa się produkty tylko nabiałowe: jogurty, serki wiejskie, mleko

dieta kapuściana – jej podstawą jest zupa warzywna: kapusta, pomidory, cebula, marchew, papryka i seler

Wszystkie te diety są niedoborowe, niezgodne z zaleceniami WHO (Światowej Organizacji Zdrowia) i IŻŻ (Instytutem Żywności i Żywienia). Długotrwałe lub częste stosowanie tego typu diet prowadzi do wyniszczenia organizmu i i rozregulowania gospodarki hormonalnej.

 

Dlaczego powyższe diety cieszą się tak dużym zainteresowaniem?

Ludzie lubią szukać dróg na skróty. Każda z powyższych diet zachęca szybkim pozbyciem się zbędnych kilogramów. Szkoda, że na krótko..niestety szybko możemy spodziewać się efektu jo-jo. Pamiętajmy, aby zrobić formę na lata (nie lato!) musimy trwale zmienić swoje nawyki żywieniowe. Nie rzucajmy się na głęboką wodę i nie katujmy tego typu dietami. Do celu najlepiej dość małymi krokami, wprowadzać stopniowe zmiany, dzięki którym poprawi się nasz stan zdrowia, a utrata kilogramów będzie przyjemnym efektem ubocznym, tutaj znajdziecie kilka porad, które ułatwią Wam zmniejszenie masy ciała bez większego wysiłku i rygorystycznych zmian.

 

 

Piśmiennictwo

  • Wawrzyniak A., Hamułka J., Kiełek K.: Ocena wartości odżywczej diet odchudzających. Rodzn Pzh 2007, 427-435
  • Łagowska K., Woźniewicz M., Jeszka J.: Ocena wartości odżywczej diet odchudzających zamieszczonych na portalach internetowych. Probl Hig Epidemiol 2011, 824-827
  • Kiedrowski M., Gajewska D.: Co powinien wiedzieć lekarz rodzinny o popularnych dietach odchudzających i samym odchudzaniu? Med Rodz 2013
  • Dr Pierre Dukan ”Nie potrafię schudnąć”
  • Kwiatkowska O., Skop-Lewandowska A.: Popularność stosowania diet redukcyjnych wśród kobiet w wieku 19-39 lat. Med Ogolna i Nauki o Zdrowiu 2015, 307-311
  • notatki własne z uczelni i szkoleń

3 Replies to “Diety odchudzające – przegląd”

  1. Byłam kiedyś na diecie Dukana… Nawet nie raz. W chwili kiedy chciałam troszkę zrzucić w krótkim czasie było to dla mnie idealne rozwiązanie

  2. Natka, a co myślisz o weganizmie?

    1. Weganizm nie jest typową dietą odchudzającą, zazwyczaj ludzie przechodzą na dietę roślinną z innych powodów, lecz rzeczywiście weganie charakteryzują się niższą masą ciała niż osoby jedzące mięso. Dieta roślinna ma wiele zalet m.in. zmniejsza ryzyko cukrzycy typu II, chorób sercowo-naczyniowych i niektórych nowotworów. Więcej na jej temat pisałam tutaj http://natkazdrowia.pl/weganizm-podstawy-diety-roslinnej/

Dodaj komentarz